Yeraltı Elektrik Kablo Tesisatında Derinlik ve Güvenlik Standartları

Kanal Derinliği Neye Göre Belirlenir?

Standart bir yeraltı kablo kanalında derinlik 80 santimetre, dip genişliği 40 santimetre, ağız genişliği ise 60 santimetre olarak uygulanıyor. TEDAŞ projelerinde zorunlu hallerde bu derinlik 60 santimetreye, tutanakla tespit edilmesi kaydıyla çok zorunlu durumlarda 40 santimetreye kadar indirilebiliyor; ama bu her zaman istisna, kural değil.

Kanal derinliği yeterli olmadığında kablo, üzerinden geçecek bir araç yükü ya da ileride yapılacak bir başka kazı nedeniyle mekanik hasar riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Hangi Kablo, Hangi Kılıf?

Toprak altında mekanik hasar riski düşük noktalarda genellikle NYY tipi kablo tercih ediliyor: bakır iletken, PVC izolasyon ve PVC dış kılıftan oluşan bu kablo TS 11178 standardına uygun üretiliyor. Kablo seçimi güç ihtiyacına ve hat uzunluğuna göre kesit bazında hesaplanmalı; kesiti düşük seçilmiş bir kablo hem verim kaybına hem de ısınma riskine yol açar.

İkaz Şeridi Neden Atlanmamalı?

Kablo ya da koruyucu boru üzerine, yaklaşık 30 santimetre üstten, 10 santimetre genişliğinde polietilen ikaz şeridi döşeniyor. Bu şeridin tek amacı var: ileride aynı güzergahta yapılacak bir kazıda kepçenin ya da kürek tutan birinin kabloya ulaşmadan önce uyarılmasını sağlamak. Basit görünen bu adım, sahada en çok atlanan detaylardan biri.

Topraklama ve Ölçüm

Dağıtım panoları en az 70 mm² çıplak bakır iletkenle müstakil olarak topraklanmalı; ilk pano için direnç değeri 1 ohm'u geçmemeli. Bu ölçüm TS EN 61557 standardına uygun cihazlarla yapılmalı ve sonuç tutanağa geçirilmeli; sahada bu ölçümü atlayan bir tesisatın güvenliğinden söz edilemez.

Yeraltı mı, Havai Hat mı?

Yeraltı tesisat, fırtına, kar yükü ya da düşen ağaç dalı kaynaklı arıza riskini neredeyse sıfırlıyor; ayrıca görsel kirliliği ortadan kaldırdığı için özellikle yeni yerleşim alanlarında ve ticari bölgelerde tercih ediliyor. Maliyeti havai hatta göre başlangıçta daha yüksek olsa da uzun vadede arıza ve bakım maliyetlerinde ciddi bir avantaj sağlıyor.